Haiku wat is dat?

haiku, wat is dat?

De haiku is een van oorsprong Japans gedicht, dat in de afgelopen eeuw in de rest van wereld steeds meer navolging kreeg. Inmiddels wordt deze vorm in vele landen en talen beoefend.. Hieronder volgen de belangrijkste haikuregels.

5-7-5

In Japan schrijft men een haiku vaak in één verticale regel, waarin wel een driedeling is te herkennen. Westerse talen gebruiken daarvoor meestal drie regels, vaak van 5-7-5 lettergrepen, al zijn ze tegenwoordig ook wel korter (en soms wat langer).

Seizoenwoord

Belangrijk element in de Japanse haiku is het gebruik van een woord, waaruit het seizoen blijkt waarin de haiku gesitueerd is. Overigens komt, ook in Japan, de seizoenloze haiku tegenwoordig steeds meer voor.

Snijwoord

Typisch Japans zijn de zogenaamde snijwoorden zonder inhoudelijke betekenis, die sterk de gevoelswaarde of toon van het gedicht bepalen. Bij ons gebruiken we daarvoor wel gedachtestreepjes, puntjes of een uitroepteken.

Natuur
Een gangbare opvatting is dat in een haiku de natuur, of iets in de natuur, centraal staat. De vraag kan dan rijzen hoe strak of hoe ruim je dat begrip natuur moet opvatten.

Geen rijm

In principe wordt rijm in haiku niet gewaardeerd. Meer waarde wordt gehecht aan op een subtielere manier spelen met klank, zoals herhaalde klinkers of medeklinkers, die iets aan de gevoelswaarde van het gedicht toevoegen.

Haikumoment

Een nog veel gehoorde opvatting is dat aan een haiku een authentieke waarneming ten grondslag moet liggen, het zogenaamde haikumoment. Deze regel is niet oorspronkelijk Japans, maar onder Westerse invloed ontstaan.

.